Aracın arka çamurluğunun iç kısmında koyu, yapışkan bir film; lastiğin yan duvarı ve desen bloklarının arasında toz tutmuş yağ izleri… Bu tabloyu bir kez gören sürücünün aklına gelen ilk soru hep aynı: yağlı desen neden oluşur nasıl çözülür, gerçekten acil bir durum mu, yoksa bir sonraki bakıma kadar bekleyebilir mi? Aşağıda soruyu parçalara ayırıp her birine ayrı ayrı cevap veriyoruz.
Lastiğin sırt (desen) yüzeyine ve yanağına, tekerlek göbeğinin arkasından gelen bir sıvının fırlatılmasıyla oluşan yağ tabakasına yağlı desen deniyor. Tekerlek döndükçe sızan yağ merkezkaç kuvvetiyle dışa savrulur, jant içine ve lastiğe yayılır, üzerine yol tozu yapışınca da o karakteristik siyah-parlak leke ortaya çıkar. Yani lastik yağ üretmez; lastik yalnızca başka bir arızanın göstergesidir.
Kaynağı doğru tespit etmeden yapılan her müdahale para kaybıdır. Arka tekerlekte en sık karşılaşılan kaynaklar şunlar:
| Sıvı | Renk / Kıvam | Koku | Muhtemel kaynak |
|---|---|---|---|
| Dişli (diferansiyel) yağı | Koyu kehribar–siyah, çok yoğun | Keskin, kükürtlü | Aks keçesi, kapak contası |
| Şanzıman sıvısı | Kırmızı/pembe, akışkan | Hafif yanık-tatlımsı | Çıkış keçesi, otomatik şanzıman |
| Fren hidroliği | Sarı-berrak, kaygan ama ince | Nötr, hafif kimyasal | Tekerlek silindiri, kaliper |
| Motor yağı | Kahverengi-siyah, orta yoğun | Yanmış yağ | Üstten damlayıp savrulma |
Kolay bir test: temiz beyaz bir kâğıt havluyu lekeye bastırın. Dişli yağı iz bırakır ve kokusu bir süre geçmez; fren hidroliği ise kâğıdı çabuk emdirir, boyaya değdiğinde matlaştırır. Şanzıman sıvısının rengi konusundaki ayrıntılar zaten ayrı bir başlığın konusu, ama pembe-kırmızı bir iz gördüyseniz aramanız gereken yer diferansiyel değildir.
Evet, üç ayrı nedenle:
Frenleme sırasında direksiyonda bir çekme hissediyorsanız ve arka tekerleklerden birinde yağ izi varsa, o araç uzun yola çıkmamalı.